Sağlık harcamalarının çoğunun kamusal kaynaklı olmasını irdeleyelim mi?

Gülbiye Hocam Ali Rıza Hocam'ın yazısından sonra çok değerli bir konuyu tartışmaya açmış. 

Sağlık Bakanlığı verilerine göre de (orası da TÜİK'i kaynak gösteriyor) Türkiye özel sağlık harcamalarının düşük olduğu, sağlığın büyük oranda kamusal kaynaklarla finanse edildiği bir ülke. Sağlık Bakanlığı 2019 Sağlık İstatistikleri Yıllığı'na göre (2020 yılı hala yayınlanmadı) cepten yapılan sağlık harcamasının toplam sağlık harcaması içindeki oranı %16,7. Harcamaların %83,3'ü kamusal yani. Ne güzel!

Burada dikkat edilmesi gerektiğini düşündüğüm konular var. "Kamusal" sağlık harcamaların büyük bölümünü SGK'nın ödemeleri oluşturuyor. Bunların kaynağı da GSS primleri, yani çalışan yurttaşların ve işverenin ödediği primlerden karşılanıyor, değil mi? Yurttaşların ödediği primlerden oluşan bir sistem, her ne kadar SGK bir kamu kurumu olsa da, gerçekten kamusal mıdır? Üstelik yıllardır yurttaşlarımızdan toplanan GSS primlerinin SGK'nın sağlık harcamalarının üzerinde olduğunu, fazlasının emeklilik sistemine aktarıldığını arkadaşlarımız çalışmalarıyla gösterdiler. Genel bütçeden yapılan sağlık harcamalarına ayrıca bakmak iyi olmaz mı?

Cepten ödemeler deyince, kayıt dışı cepten ödenen sağlık harcamalarının ne kadar olduğu tahmin edilebir mi? Bunların hesaplamalara geçmediğini düşünebilir miyiz?

Kuşkusuz geniş halk kesimlerinin cepten sağlık harcaması yapacak ekonomik gücü zaten yok. Dolayısıyla bu harcamalar gelir gruplarına göre ortaya konsa ne güzel olur. Örneğin en yüksek gelir grubuna sahip yurttaşların, orta gelir grubuplarının ve alt gelir grubunun cepten sağlık harcamalarının oranı ne kadardır? Bunlara dair veriler paylaşılsa yararlı olur. Gözlemlerimiz ekonomik gücü olan yurttaşlarımızın gittikçe daha fazla özel sağlık kurumlarına yönelip yüklü cepten ödemeler yaptıkları yönünde.

Bir önemli nokta da özel sağlık sigortası meselesi. Özel sağlık sigorta primleri (tamamlayıcı sağlık sigortası dahil) bu tablolara nasıl yansıyor? Özel sağlık sigortası sistemi Türkiye'de hedeflediği kadar genişleyebiliyor mu? Daha çok tamamlayıcı sağlık sigortası mı yaptırılıyor? Bu veriler de paylaşılsa çok sevinirim.

Katkıda bulunacak forum üyesi arkadaşlara şimdiden çok teşekkür ederim.


Yorumları görüntülemek için giriş yapmalısınız.