Kadınların sendikalara sendikaların kadınlara ihtiyacı var. Ancak sağlık ve sosyal hizmetler alanı gerek işçiler gerekse kamu görevlileri açısından kadın ağırlıklı olduğu halde kadınlar sendikalaşmada ve sendika yönetimlerinde dezavantajlı durumdalar…

İşçi sendikalarında kadınlar:

ÇSGB sendikalı işçi istatistiklerini işkolları ve sendikalar bazında cinsiyet ayrımında vermiyor. Bunun bir istisnası 2016 yılına ait veriler. 2016 verileriyle:

• Sağlık ve sosyal hizmetler işkolu kadın ağırlıklı: İşkolunda kadın işçi oranı yüzde 61,1 ile tüm işkolları ortalaması olan 26,4’ün çok üstünde. 
• Ama işkolunda erkeklerin sendikalaşma oranı yüzde 11,2 iken kadınların sendikalaşma oranı yüzde 6,1 ile erkeklerinkinden çok düşük. 
• İşkolunun kadın ağırlıklı olması,  düşük sendikalaşma oranına rağmen sendika üyeliklerine yansıyor.  Sendika üyeliklerinin yüzde 46,2’si kadın.
• Ancak kadınlar sağlık ve sosyal hizmetler işkolundaki işçilerin yüzde 61,1’ini; işkolundaki sendika üyeliklerinin yüzde 46,2’sini oluşturdukları halde, ÇSGB 2015 yılı Çalışma İstatistiklerine göre sendika yönetimlerinin yalnızca yüzde 10,8’ini oluşturuyorlar. 

İşkolundaki üç büyük sendika ele alındığında da tablo fazla değişmiyor, 

• Temmuz 2021 ÇSGB verilerine göre, DİSK’e bağlı, 4.238 üyeye sahip olan  DEV SAĞLIK-İŞ’in kadın olan genel başkanı dahil 5 kişilik yönetim kurulunun 2’si kadın. 3 kişilik denetleme kurulu ve 2 kişilik disiplin kurulunun tümü erkek.
• TÜRK-İŞ’e bağlı, 49.311 üyeye sahip olan SAĞLIK-İŞ’in Başkan dahil 5 kişilik yönetim kurulunun tümü erkek; 3 kişilik denetleme kurulunun tümü ve 3 kişilik disiplin kurulunun biri kadın.
• HAK-İŞ’e bağlı, 184.845 üyeye sahip olan ÖZ SAĞLIK-İŞ’in Başkan dahil 5 kişilik yönetim kurulunun tümü erkek; 3 kişilik denetleme kurulunun biri ve 3 kişilik disiplin kurulunun 2’si kadın.

Kamu görevlileri sendikalarında kadınlar:

• Sağlık ve sosyal hizmetler kolunda kamu istihdamı da kadın ağırlıklı: Hizmet kolunda kadın kamu görevlisi oranı yüzde 58; tüm hizmet kolları ortalaması olan yüzde 40,8’in üstünde. 
• Hizmet kolunda erkeklerin sendikalaşma oranı yüzde 62,6 iken kadınların sendikalaşma oranı yüzde 61,3 ile erkeklerinkinden daha düşük. 
• Kadınlar sağlık ve sosyal hizmetler kolundaki kamu görevlilerinin yüzde 58’ini; işkolundaki sendika üyeliklerinin yüzde 57,5’ini oluşturdukları halde, ÇSGB 2015 yılı Çalışma İstatistiklerine göre sendika başkanlıklarının yüzde 7,1’ini genel olarak sendika yönetimlerinin ise yüzde 20,9’unu oluşturuyorlar. 
• Hizmet kolundaki üç büyük sendika ele alındığında, Temmuz 2021 ÇSGB verilerine göre, KESK’e bağlı, 19.398 üyeye sahip olan SES’in Eş Başkan dahil 7 kişilik yönetim kurulunun 4’ünün kadın olduğu görülmektedir. 5 kişilik denetim kurulunun 3’ü, 5 kişilik disiplin kurulunun 2’si kadın. Bu yapısıyla SES diğer sendikalardan ayrışıyor.
• TÜRKİYE KAMU-SEN’e bağlı, 101.714 üyeye sahip olan TÜRK SAĞLIK-SEN’in Başkan dahil 7 kişilik yönetim kurulu; 5 kişilik denetleme kurulu erkek ve 5 kişilik disiplin kurulunun biri kadın..
• MEMUR-SEN’e bağlı, 245.850 üyeye sahip olan SAĞLIK-Sen’in Başkan dahil 7 kişilik yönetim kurulu; 5 kişilik denetleme kurulu ve 5 kişilik disiplin kurulunun tümü erkek.