“Hekimliğin Anlamını Değiştiren” Yönetmelik: “Suça” TEŞVİK

Yılın hikayesine dönüşen, Meclis’ten geçen geri çekilen, dile düşürülen hekim maaşları için 16 Haziran 2022 tarihinde 14 maddelik bir kanun çıktı. Kimsenin anlamadığı şifre gibi kanun gibi Sağlık Bakanı da yönetmeliği işaret ediyor: Bir gün bir yönetmelik okudum hayatım değişti diyeceksiniz! “Hekimliğin anlamını değiştirecek yönetmelik” cümlesini kuruyordu.

12 Ağustos’ta geriye dönük 1 Temmuz’dan geçerli denerek bir yönetmelik yayınlandı. 15 Ağustos maaş ödemeleri ve sabit ek ödeme tek bordo gibi gösterilmiş ve taban ödeme adı ile sıfır ile on bin lira arasında değişen bir fark olmuştu maaşlarda.... Karşılığı ise:

 Hekimin yıllık ücretli iznini 12 güne,

Emeklilik ikramiyesini 1/6 ya en düşük maaş alan devlet memuru düzeyine,

Emekli maaşını kıdemli başçavuş düzeyine indirmek olmuştu. Adı ak olan reform, hekimi kamu çalışanı olmaktan çıkarıyor gelirini yasaya, anayasaya aykırı olarak, keyfi ek ödemelere dönüştürüyordu. Yani mesleki geleceğimizi karartıyordu! Daha da tehlikeli ve gizli işlevi; hekim ücretleri üzerinden kamu tedavi hizmetlerini, kamu hastanelerinde hizmet sunum modelini kamusal olmaktan çıkararak, tümüyle finansal hedeflere, verimlilik ve hizmetin maliyetinin düşük olması hedeflerine yönlendirerek, hekimi suça, sağlık hizmeti sunumunu ticari motivasyonlara yönlendiriyor, isteklendiriyor (teşvik ediyordu).

Bu gizemli yönetmelikle “uzun süredir bitkisel hayatta olan performans sisteminin fişini çektik” denerek performans yerine getirilen ve 4. kalem olan Ek Ödeme ise TEŞVİK ödemesiydi. Bu TEŞVİK hekimlik hizmetini verimlilik, finansal hedefler, birimin hizmet maliyeti gibi kriterlere göre belirlenecek 4 ayrı katsayı ile çarpayı öngörmektedir. Şimdilik hepsi 1 olarak uygulandığı için performans sürüyormuş gibi anlaşılıyor ama bu dört çarpan:

1-bireysel hedef katsayısı 1-1.4

2-kurumsal hedef katsayı 1-1.3

3-etkinlik katsayısı 1-1.2

4-verimlilik katsayısı -1.2 olarak değişecek ve sonuçta aynı işi yapanlar arasında 2.1 kat gelir farkı olabilecektir. Tümü ticari olan bu kriterler arasında ne meslek etiği vardır, ne nitelikli hizmet, ne sağlık hakkı, ne hastanın üstün yararı, ne eşit işe eşit ücret...

Uzatılmış mesai, adına sağlık turizmi denmeye utanılmış olsa gerek, uluslararası sağlık hizmeti denen 5 kat pahalı sağlık satış ve nitelikli hizmet adı verilen uygulamalara farklı farklı ek ödemeler öngörülmektedir. Yönetmeliğin teşvik ettiği şey ve 10 dakikada 3 hastaya randevu veren sistemin aklı tıklım tıklım kamu hastanelerinde uluslararası sağlık ticareti yapmaktadır.

Kaç kez hukuk tarafından iptal edilmiş olan: 7 günden uzun hastalıkta maaş kesme, disiplin cezasında ek ödeme kesme, radyasyon izninde maaş kesme bu yönetmelikle yine geri getirilmiş ve kamu hukukun yerindelik, açıklık, kamu yararı, tutarlılık, ilkelilik gibi bütün kuralları çiğnenerek hekim emeğinin ücretlendirilmesi “bakanlık tarafından belirlenecek“ denen gizli uygulamalara terk edilmiştir. 

Özetle Teşvik zokası; sağlık ticareti için hekime meslek yeminini çiğnetme hüllesidir.