Görmezden Gelinen Götürdükleriyle: Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği

Hekim emeği ödeme modeli, ülkemin sağlık modelini belirler. Kamucu model, güvenceli sabit ücret öngörürken sağlığı piyasa malı gören model hekime, diğer tüm mesleklere baktığı gibi bakar ve hekime bir çalışan olarak sermayeye kazandırdığına göre değişen ücret verir.

Bu bağlamda yeni ek ödeme yönetmeliği kâra dayalı, piyasacı modelle geçiştir. Artık sağlıkta adalet değil rekabeti olur! Kârsız olan hekim grupları, toplumsal sağlık, koruyucu sağlık artık oyun dışıdır.

Oysa sağlık hizmetini özel hastaneler gibi devlet hastanelerinde de kâr etme hedefine bağlamak: Halkın sağlık hakkının yok edilmesidir.

Bu modelde artık, hasta parası kadar tüketen/kandırılan tüketici, doktor hedefini tutturmaya çalışan müşteri temsilcisi/tezgahtar, hastaneler ise ticarethanedir!

Yeni ek ödeme yönetmeliğiile hekimlik teknik bir taşeron işçiye indirilmiştir. Hekimlerin; emeklilik ikramiyesi, ücretli izin hakkı, statüye göre emekli maaşı gibi bir çok hak bu yönetmeliğin hekimlere kaybettirdiklerinin başında gelmektedir. Güvencesiz, kalıcı olmayan yöntemle cebe giren para ücret değildir. Özlük hakları keyfi idari modellere terk edilirken, bunun için statü haklarından vazgeçmiş olmaları büyük bir tarihi hatadır.

Oysa mevcut maddi iyileştirmeyi sağlayan -Taban ve Ek ödeme diye maaşı 3 parça edilen uygulama yerine- aynı miktar, yasaya ve memur özlük hakları yasayla düzenlenir hükmü içeren anayasaya uygun olarak TEK ÖDENSE idi; yasal ücretli izinin %60’ını, emekli ikramiyenin % 70’ini, emekli maaşının %25’ni gasp edinlemiş olacaktı. Bu 31 sayfalık tüm yetkiyi bakanlık keyfine bırakan güvencesiz ücret modeli sağlık hizmetini hekim ücretlendirmesi üzerinden tümüyle kamusal niteliğinden sıyırmaktadır.

4. Ödeme kalemi “suça“ teşvik! zokası ise kamu sağlık hizmetinin sunumu açıkça, doğrudan gelir getirme amaçlı kılmaktadır.

Bireysel hedefler, kurum hedefi, hizmet etkinlik katsayısı, hasta memnuniyeti, gelir getirme bağlı ek ödemenin hesap yöntemine hizmetin maliyetinin eklenmiş olması be ek ödeme katsayısının formülü gizli olması pek çok unsur ile temele yerleştirilen finansal hedefler kamu hastanelerinin niteliğini bozacak, hekimleri yeminini çiğnemeye zorlayacaktır!

Bu yönetmelik, kamunun yerindelik, hesap verebilirlik, şeffaflık, öngörülebilirlik, kurala bağlılık, tutarlılık ilkeleri, kamu yararı ilkelerinin tümüne aykırıdır. 

Teşvik denen yeni performans sistemi ödemelerinde;

1. % 35 vergi kesiliyor

2. Yıllık ücretli izin hakkı 12 güne indiriliyor 

3. Emekli maaşı ve ikramiyesine yansımıyor

4. Miktarı bakanlık keyfine bırakılılıyor

5. Gelir getirme/Finansal hedeflere uygunluk şartı aranıyor! 

Tüm bunları sağlıkta geri ödeme modelinin tüm harcamaları ödenekten, hastalık başına sınırlı, sabit ödemeye dönüştürüleceği ile birlikte okumak zorundayız. 

Devlet hastanesinin tek hedefi en yüksek nitelikte sağlık hizmeti verebilmektir. Hastanede verimlilik değil hakkaniyet olur! Hekimin geliri hizmetin maliyetini düşürmesine şartına bağlanamaz! Hastanenin finansal değil insani hedefleri olur.