COVID-19 PANDEMİSİNDE TÜRKIYE’DE DİŞHEKiMİ OLMAK
COVID-19 Pandemiisinde Türkiye’de dişhekimİ olmanın nasıl bir süreç olduğunu neler yaşadığımızı şöyle bir hatırlayalım.
2020 Mart ayında salgının ülkemizde tespitiyle beraber dişhekimliği hizmetleri, ağız diş sağlığı alanı, bir bulaş yolu oluşturduğu için birdenbire ciddi bir risk altında olduğumuzun farkına varmıştık. Gerek kamuda gerekse özelde tüm korunma ve hijyen yöntemleri tekrar gözden geçirilmişti, ciddi anlamda bir koruyucu ekipman sıkıntısı yaşanmıştı. Hem kamuda hem özelde toplumun ağız diş sağlığı hizmetlerine ulaşım zorlaşmıştı. Dişhekimlerinin tüm çalışma alanları farklı şekilde etkilenmişti.
Eğitim alanında ciddi bir duraklama olmuştu dişhekimliği ve uzmanlık öğrencileri eğitim alamaz olmuşlardı, dental girişimler kısıtlanmış, değişmişti, ayrıca bilimsel kongreler seminerler sempozyumlar bir süre için durmuş, bir süre sonra tüm eğitim sistemleri online sisteme geçmişlerdi.
Özelde çalışan dişhekimleri, bir süre tüm tedavileri durdurdular, devamında koruyucu ekipmanlara ulaşmakta zorlanmakla beraber, sağlık hizmeti vermeye ve mesleğini icra etmeye devam etmek için çeşitli önlemler alarak ve önlemlerini artırarak mesleklerini icra etmeye devam etmişlerdi. Ama tüm bunların düzenlenmesi aylar sürmüştü.
Başlangıçta koruyucu ekipmanlara ulaşıncaya ve aşılanma tamamlanıncaya kadar belirsizlik içeren bir işsizlik dönemi yaşayan, hastalığa yakalanan, ciddi hastalık süreçleri yaşayan hatta hayatını kaybeden meslektaşlarımız olmuştu. Kamuda çalışan meslektaşlarımız ise kısmen sadece acil hizmetleri vermek üzere görevlendirilip çok büyük bir çoğunluğu Pandeminin temaslı takibinde yani filyasyonda görevlendirilmişlerdi. Bir yılı aşkın bir süre sahada Pandemi ile mücadele eden dişhekimleri gerek hayati risk taşıyan yaşam koşulları, gerek zor mesai koşulları, gerek zlük hak kayıpları ile fiziksel ve psikolojik olarak yıpranmışlardı.Meslektaşların bu dönemde dayanışma ihtiyaçları artmış, meslek örgütleriyle dayanışma yürütülmüştü.
Pandemi döneminde ülkemizde 'filyasyonda' yani COVID-19 tanısı olanların, temaslıların saptanması, vaka bulma ve izlem çalışmalarında aktif olarak görevlendirilen kamu çalışanı dişhekimleri üzerinde yaptığımız bir araştırma ile sağlık çalışanlarının pandemi ve benzeri krizlerde çalışırken nasıl desteklenmesi gerektiğini belirlemeyi hedeflemiştik ve Türkiye'nin dört metropol bölgesinde göreve atanan dişhekimlerinin içinde bulunduğu durumu derinlemesine görüşmelerle net bir şekilde ortaya koymuştuk.
Bu çalışmada Türkiye’de COVID-19 CICT'de görevlendirilen dişhekimlerinin sağlıklarının, aile yaşamlarının ve mesleklerinin negatif etkilendiği saptanmıştır. Ayrıca bunlarla başetmekte zorlanmışlardır. Bu bulgular, filyasyonda görev alan dişhekimlerinin sağlık, sosyal ve ekonomik olarak güçlü kamusal politikalarla desteklenmesi gerektiğini işaret etmektedir.
Çalışma sonunda; Özlem Özkan, Zeliha Öcek, Neslihan Sevim (Neslihan Yıldız) tarafından yazılan makale linki ektedir.