Acil Sağlık hizmetleri ile ilgili neleri konuşuyoruz? 2
Forum Sağlık 2023’ün acil Sağlık hizmetleri konusunda öncelikle öne çıkardığı sorun “acil servislerdeki yoğunluk oldu”. Bu hayli eski bir sorun. Açıkçası SDP sürecinde bu konuda nasıl bir değişim yaşandı merak ediyorum. Ama SDP öncesinde de acil servislerin yoğun olduğunu, sıra alamayan, ya da ilacını yazdırmak isteyen, yatak bulamayan hastaların acil servislerde biriktiğini hatırlıyorum. Yine Bakan Akdağ’ın konuşmalarında bu konuyu dile getirdiğini, bir keresinde (2017) İstanbul’un En Önemli Meselesi Acil Yükünün Karşılanmasıdır, dediğini görüyoruz.
Bu konuda Sağlık Bakanlığı’nın acil servislerin niye yoğun olduğuna ilişkin bir analiz yapmak ve “esas” sorunları çözmek yerine acil servislerdeki yükü karşılamak gibi bir çabaya girdiklerini biliyoruz. 112 acil hizmetlerine vatandaşın daha kolay ulaşabilir hale gelmesi, fakat acil servislerin aşırı yükü karşılayamaması, kentlerde alt geçitlerin ardı ardına yapılması ve fakat bir yerden sonra trafiğin sıkışması görüntüsünü hatırlatıyor.
Öte yandan açıkçası; acil servislerdeki hasta yükünün sebeplerine yönelik çalışma yapılmayıp; acil servislerdeki yükü, özel hastane acillerinin desteği ile, aile hekimlerinin devreye girmesi ile çözmeye çalışmaları, kanımca SDP’nin sağlık ortamındaki sorunları çözemediğinin kaba bir fotoğrafı gibi duruyor.
Doğası gereği kâr amacı güden özel hastanelerin acil servisleri, ne yazık ki acil yükünü hiç azaltmadı. Aksine özelde çalışan, özellikle uzman hekim sayılarının artması, yoksul halkın daha fazla acil servislerde kendilerine derman aramasına sebep oldu.
Bugün acil servislerde derdine derman arayan kalabalıklar, ülkemizde birinci basamağın ne kadar işlediğinin, sevk sisteminin çalıştırılmamasının sonuçlarının, özelleştirmenin eşitsizlikleri nasıl arttırdığının bir sonucu gibi duruyor.
Benim gördüğüm kadarı ile bugün acil servisleri dolduran kalabalık, ülkenin daha az eğitimli olan yoksullarıdır. Sağlık okur yazarlığı da düşük olan bu gruplar çaresizce acil servislerde Sağlık hizmeti almaya çalışıyorlar. Devlet/hükümet bu sahneyi ve bu sahnenin içinde geçen şiddet anlarını izlemekle yetiniyor. Sağlık çalışanları arasında da bir hiyerarşi, partizan ayrımlar v,b, olduğunu düşündüğümüzde, acil servislerde bu ülkenin ötekileri ve en dezavantajlı sağlık çalışanları karşı karşıya geliyor belki de. Ve bu derece yoğun hasta yükü olan, yardımcı personelin çok sınırlı olduğu, fizik mekanların yetersiz kaldığı kamu acil servislerinin sağlık çalışanlarına yönelik şiddetin ana sahnesi olması herhalde beklenen bir sonuç olmalı.