1 MAYIS’IN MUTSUZLARI: EMEKLİLER
Çalışma Bakanı 1 Mayıs tarihini vererek Cumhurbaşkanının emekliler için sürpriz bir açıklaması olacağını belirtti. Ancak 1 Mayıs tarihinde Ne Cumhurbaşkanından ne de Bakandan emekliler için bir müjde açıklaması gelmedi. Emekliler için bayram ikramiyelerinde de bir artış olmaması emeklileri 1 Mayıs’ta ikinci kez hayal kırıklığına uğrattı.
Peki emekliler iki konudaki açıklamayı neden dört gözle bekliyordu? Çünkü pek çok emeklinin aldığı emekli aylığı asgari ücretin çok altında, 2500 TL civarında aylık alan emekli sayısı bir hayli fazla. Sözün özü emekliler “insan onuruna yakışır bir gelir” sahibi değiller ve “insan onuruna yakışır bir yaşam” sürdürmüyorlar. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası emeklilik döneminde elde edilen gelirin hayli düşük olmasına neden olan şekilde düzenlenmiş bulunuyor. Asgari ücret dahi açlık sınırının altında kalmışken, enflasyon fırlamışken, konut kiralarından, gıdaya, ulaşımdan, ısınmaya her şeyin fiyatı artmışken (güncellenmişken !)) emeklilerin gelirinin yerinde sayması onları yaşamla mücadeleye değil “boğuşmaya” itmektedir.
Pek çok emekli yaşayabilmek için -geçinebilmek için değil- emeklilik döneminde de çalışmak zorunda kalmaktadır. Motor faaliyetlerinin yavaşladığı, kas-iskelet sorunlarının arttığı, fiziksel kapasitenin azaldığı, görme-işitme kusurlarının arttığı bir dönemde çalışmak zorunda kalmak emekliler açısından bir sağlık sorunu anlamına da gelmektedir. Bu dönemde iş bulmak zor olduğundan, işverenler tarafından tercih edilmediklerinden emekliler merdiven altı, güvencesiz, uygun olmayan ortamlarda çalışmak ve iş risklerine maruz kalmak zorunda kalmaktadırlar. İSİG Meclisinin verilerine (hepsinin emekli olduğuna dair bir bilgi olmasa da önemli bir kısmının emekliler olduğunu düşündüren rakamlara) göre 2021 yılında 65 yaş üstünde 143 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmiştir. İş kazasından ölenlerin içindeki oranları %7’dir. 51-64 yaş arası hayatını kaybedenlerin sayısı ise 544’tür (%25). Bunlardan bir kısmının da emekli olma olasılığı var (https://www.isigmeclisi.org/20722-2021-yilinda-en-az-2170-isci-is-cinayetlerinde-hayatini-kaybetti).
Gelişmiş ülkelerdeki emekliler emeklilik döneminde seyahat edip, emekli olmanın olanaklarından faydalanıp, bu dönemi keyifli bir şekilde yaşarken; bizim ülkemizin emeklileri hiç hak etmedikleri bir hayatı yaşıyorlar. Temel gelirleri yaşamlarını idame ettirmenin çok uzağında.
Emeklileri bu gelir ile baş başa bırakmak ve sorunlarına yüz çevirmek sosyal devlet anlayışına aykırıdır.