ForumSağlık2023

HPV Aşısı ile ilgili bazı veriler

Hastalanmamak İçin

İsviçre’deki Fribourg Üniversitesi Ekonomi Bölümü öğretim üyeleri Songane ve Grossmann’ın yaptığı çalışma çarpıcı veriler sunuyor ve tartışmaya açıyor (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7799842/#sec017.). 

Bu akşam gerçekleşecek Fikir Çemberi için de yararlı olabilir düşüncesiyle çalışmadaki bazı verileri özetlemeye çalışacağım. 

İnsan papilloma virüsü (HPV), her yıl 570.000 yeni rahim ağzı kanseri vakasının neredeyse tamamından ve yaklaşık 311.000 ölümden sorumlu. HPV, 100'den fazla virüsü kapsayan bir gruptur, küresel olarak, HPV 16 ve 18, hastalığın yaklaşık %70'inden sorumlu olduğu bildirilmekte.

HPV aşısı, Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) hastalıkla mücadeleye yönelik küresel stratejisinin ayrılmaz bir parçası. Puberte öncesi kız çocuklarının %70-80'inin toplum bağışıklığı elde etmek için aşılanması gerektiği ifade edilmekte.

HPV aşısı üreten iki şirket var. Bu şirketlerden biri HPV aşı pazarının %87’sini elinde bulunduruyor. Dolayısıyla HPV aşısının şirketin tekelinde bulunduğunu söylemek olanaklı. Patent korumasının TRIPS anlaşması ile üretici şirketlere fiyatı belirleme, küresel satışı yönlendirme, jenerik alternatiflerin pazara girmesini engelleme gibi temel başlıklarda tekel hakları sağladığı biliniyor. Şirketin HPV aşısı ile ilgili patent hakkının 2028 yılına dek geçerli olduğu belirtiliyor.

HPV aşısının geçmişinde de bilindik kamusal temel bilim araştırmaları var. Gardasil-4'ün klinik öncesi gelişimi, 1990'ların başında aşıda kullanılan virüs benzeri parçacık teknolojisini ilk geliştiren Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI), Georgetown Üniversitesi ve Queensland Üniversitesi tarafından gerçekleştirilmiş. Şirketin daha sonra lisansları aldığı ve o zamanki aşı adayını klinik teste tabi tuttuğu belirtiliyor.

Bir aşı araştırmasının başarı olasılığı (Probability of Success-POS) olarak ifade ediliyor ve Faz 2 başından 10 yıl içinde FDA onayı alma olasılığını işaret ediyor. Araştırmacılar şirketin her iki aşısı için tahmini Ar-Ge maliyetlerinin 1,05–1,21 milyar ABD Doları aralığında olduğunu ifade ediyorlar. Bu veriyi kullanarak, Ar-Ge maliyetleri ile patent değeri arasında %2,5-6,8 bir oran olduğunu ifade ediyorlar. Bu rakamın, literatürde Faz I'den onaya kadar aşılar için tahmin edilen POS'tan oldukça düşük olduğunu ve patent sahibinin olağanüstü yüksek karlar elde ettiğini ileri sürüyorlar.

Küresel olarak HPV aşı gereksiniminin karşılanması temel olarak bu şirketin üretim kapasitesi ile yakından ilişkili. Nitekim 48 GAVI destekli ülke, farklı yaş grubu kohortlarında HPV aşısını uygulamaya koyma ve 2020 yılına kadar yaklaşık 40 milyon kızı koruma planlarını duyurmuşken mevcut üreticiler talebi karşılayamadığı için hedef sadece 14 milyon kız çocuğunu korumaya indirilmişti.

Yorum Ekle

Yorum yapabilmek için giriş yapmış olmanız gerekmektedir.