ForumSağlık2023

Davos'ta Bay Bourla'ya sorulan soruların düşündürdükleri

Salgınlar Çağı

Davos'ta Pfizer CEO'suna soru soran gazetecilerin kısa videosu sosyal medyada dolaşıma girdi. Sorulan soruların ne kadarı doğru sorular? Pandeminin ilk yılında, 2020 sonunda aşılar geliştirildi, o dönemdeki varyantların yarattığı yüksek ölümlülükte dramatik düşüşlere neden oldu, yoğun bakım yatışlarını, ağır hastalık sıklığını ciddi biçimde azalttı. Yani COVID-19'a karşı etkili aşılar geliştirildi. Aşı geliştirme sürecinde tüm büyük ilaç şirketleri ile "spike protein teknolojisi" NIH (ABD ulusal sağlık enstitüsü) tarafından açık bilgi olarak paylaşıldı, aşı geliştirmenin ivme kazanmasında çok etkili oldu bu paylaşım. Daha önceki SARS, MERS salgınlarında bu teknoloji geliştirilmişti.) Ayrıca ortalama 2 milyar dolar kamu fonlarından şirketlere "acil çözüm finansmanı" aktarıldı. Yetmedi merkez kapitalist ülkeler "ön alım anlaşmaları" yaptılar, nüfuslarının birkaç katı aşı alımı için para ödediler. Üzerinde çalışılan formül aşıya dönüşmezse iade istemeyecekleri anlaşmalarla. Aşılar geliştirildiğinde ise şirketler TRIPS anlaşmasını gerekçe göstererek patent iddiasında bulundular. 

MSF mRNA teknolojisi kolaylıkla transfer edilebilir, bu yolla Asya, Afrika, Latin Amerika'daki geleneksel aşıları üreten kurumlar COVID-19 aşısı üretebilirler diye çağrı yaptı ama şirketlerin ve DTÖ'nün kulakları sağırdı. DTÖ hala patentin esnetilmesini tartışıyor. Patentin esnetilmemesi, teknoloji transferi yapılmamış olması virüsün mutasyonlarının temel nedeni. Mutant virüslerin aşılama oranlarının düşük olduğu Hindistan, Güney Afrika'dan çıkması hiç şaşırtıcı değil. Her mutasyonla yine ve yeniden şirketlere bir pazar doğmakta. 

Dolayısıyla Davos'ta şirketin CEO'suna sorulacak sorular bence:

Kamu fonlarının muazzam bilgi ve finans desteğiyle, pazar garantisiyle geliştirilen COVID aşısında Patent korumasının dünyanın yüz milyonlarca yoksul insanının ölümüne yol açtığını bilmiyor musunuz? 

Her mutasyon yeni bir pazar yaratıyor, bu ticareti temiz buluyor musunuz? 

Yeni mutant için geliştirilen aşıyı açık bilgi olarak paylaşıp pandeminin sona ermesini sağlamayı düşünüyor musunuz?" olmalı. 

Sorumlu gazetecilik aşıya güvensizlik ve kafa karışıklığı yaratacak yanlış soruları sormamayı, ama aynı zamanda doğru sorularla sermayenin aşı eşitsizliğindeki rolünü deşifre etmeyi gerektirir. 

Yorum Ekle

Yorum yapabilmek için giriş yapmış olmanız gerekmektedir.