Türkiye’nin Holdingleşen Özel Sağlık Sektörü (I)
Türkiye’de artık "özel hastane" adıyla tanımlamanın yetersiz kaldığı devasa holdingleşmiş zincir hastaneler yükseliyor. Bu sermaye grupları sağlık pazarında hakimiyet kurmakla kalmıyor, sağlığı ihracat malzemesi haline getirerek sektörden çok yüksek kazançlar elde ediyor.
Holding hastaneler, iç pazarın yanında uluslararası pazarda boy gösterdiği gibi sağlık politikalarının oluşturulma ve karar alma süreçlerinde de söz sahibi oluyor. Özel sağlık sermayesinin bu ölçekte merkezileşmesi ve yoğunlaşması tekelleşmeyi de beraberinde getiriyor.
Özel sağlık sektöründe en belirgin değişim 2000’li yılların başından bugüne özel hastane sayısında gözlemleniyor. Sağlık Bakanlığının en son yayımladığı veriler göre, Türkiye’de sağlık hizmet sunumunun üçte birinden fazlası yüzde 35. 3’ü doğrudan sağlık sermayesinin kontrolünde.
Hastane sayısı ve yatak sayısı arasında korelasyon kurarak incelediğimizde şöyle bir tablo çıkıyor:
Özel hastane sayısı pandemi döneminden bu yana 2021’den itibaren gerileme gösterirken, özel hastanelerde yatak sayısı artıyor. 2021 yılında 571 olan hastane sayısı, 2023’te 565’e, 2024’te 552’ye geriledi. Ancak hastane yatağı sayısı 2021’de 53 bin 805’ten 2024’te 54 bin 394’e yükseldi.
Özel hastanelerin sayısı son yıllarda azalırken, bazıları kapanıyor ancak sağlık sermayesi buharlaşmayor, sağlık pazarı içerisinde el değiştiriyor. Orta ölçekli özel hastaneler kapanırken veya bulunduğu lokasyonlarda pazar payları daralırken, büyük sermayeli holding hastanelerin hem yatırım portföyü hem de pazar hacmi büyüyor.
Medicana Sağlık Grubu, İstanbul, Ankara, İzmir, Konya, Samsun, Sivas, Bursa ve yurt dışında Saraybosna ve İngiltere’de olmak üzere toplam 16 hastane ve 3 tıp merkezine sahip. Ankara’da 207, Bursa’da 235, Konya’da 223, İzmir’de 214 yatak kapasiteli hastaneleri var.
Medipol Sağlık Grubunun İstanbul ve Ankara’da toplam 11 hastanesi bulunuyor. Kurucularından Fahrettin Koca’nın 6 yıl Sağlık Bakanlığı görevini de yürüttüğü süre zarfında grubun büyümesi hızlanmıştır. Emlak değeri açısından kıymetli Ankara TCDD Garı ve Atatürk Orman Çiftliği arazilerinin bir bölümü Medipol Üniversitesine tahsis edildi.
Memorial Sağlık Grubunun İstanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır, Muğla, Kayseri’de 10 ve Romanya’da 1 tane olmak üzere toplamda 12 hastanesi ve 1 tıp merkezi bulunuyor.
Acıbadem Sağlık Grubunun Türkiye, Makedonya, Bulgaristan, Hollanda ve Sırbistan olmak üzere 5 ülkede 29 hastanesi ve 16 tıp merkezi bulunuyor. 2012’de Uzakdoğu’nun en büyük gruplarından biri olan IHH Healthcare Berhad ile yapılan anlaşmayla dünyanın 2. büyük sağlık zincirinin bir parçası olmuştur. Türkiye’nin en büyük sağlık ihracatçısı sermaye grubu.
MLP Care Grubunun çatısı altında hizmet veren Medical Park Sağlık Grubunun Türkiye’de İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Bursa ve yurt dışında Kosova ve Dubai’de toplam 35 hastanesi bulunuyor.